Zakład Teorii i Kultury Współczesnej

ZAKŁAD TEORII I BADANIA KULTURY WSPÓŁCZESNEJ

dr hab. Grażyna Ewa Karpińska, prof. UŁ, kierownik Zakładu; pokój 222 tel. (042) 635-41-51

dr hab. Katarzyna Kaniowska, prof. UŁ; pokój 221 tel. (042) 635-61-54

dr Katarzyna Orszulak-Dudkowska; pokój 231 tel. (042) 635-61-63

dr Aleksandra Krupa-Ławrynowicz; pokój 222 tel. (042) 635-41-51

dr Monika Kujawska; pokój 231 tel. (042) 635-61-63

dr Macin Piotrowski; pokój 229 tel. (42) 635 61 55 (502 146 715)

dr Marta Songin-Mokrzan; pokój 221 tel. (042) 635-61-54

 

 

OBSZARY BADAWCZE I PROWADZONE BADANIA

  • Antropologia miasta i antropologia w mieście
    Podejmujemy m.in. tematy dotyczące miejskich przestrzeni, miejskich narracji, tożsamości miast i ich mieszkańców. Badamy miejskie ulice, dzielnice oraz miejsca pamięci w przestrzeni miasta. Zajmujemy się antropologiczną analizą i interpretacją miejskiej codzienności, interesuje nas codzienność jako locus anthropologicus. Tematy te odnosimy szczególnie do Łodzi i jej wielokulturowego klimatu społecznego, podstawą naszej refleksji antropologicznej jest zawsze terenowa eksploracja badawcza miasta.
  • Antropologia i problem pamięci
    Analizujemy funkcje pamięci w procesie poznania; pytamy o status pamięci jako źródła wiedzy w antropologii. Badamy poznawczą wartość kategorii postpamięci oraz jej możliwe zastosowania w badaniach antropologicznych.
  • Przeszłość w teraźniejszości
    Podejmujemy zagadnienia i prace związane z dokumentowaniem śladów przeszłości w materialnej i niematerialnej sferze życia społecznego, interesują nas przestrzenie i miejsca w narracjach osobistych. Prowadzimy etnograficzne badania na terenach Jury Krakowsko-Częstochowskiej, szukając miejsc pamięci i miejsc zapomnienia (grant w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (Moduł 1.1), i w kilku fragmentach Łodzi (na ulicy Wschodniej, dawnych osiedlach robotniczych i na Bałutach).
    Stworzyliśmy repozytorium cyfrowe fotografii robotniczych znajdujących się w Archiwum Naukowym Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UŁ, a pochodzących z ogłoszonego w 1985 roku konkursu na fotografię robotniczą (http://fotografierobotnikow.uni.lodz.pl/dlibra).
  • Teoria etnologiczna i metodologia badań nad kulturą
    Badamy historię myśli etnologicznej, zajmujemy się metodologicznymi zagadnieniami antropologii i dyscyplin pokrewnych, paradygmatami i transdyscyplinarnymi strategiami badawczymi w humanistyce, analizą źródeł jako tekstów kultury. Zajmujemy się: metodologicznymi problemami współczesnej antropologii; językiem pojęć współczesnej antropologii; refleksją etyczną w antropologii.
  • Antropologia zmysłów. Sensoryczne pejzaże kulturowe
    Interesuje nas antropologiczna analiza i interpretacja relacji zmysły – kultura. Badamy kulturowo zróżnicowaną organizację sensorium. Poszukujemy narzędzi teoretycznych i metodologicznych oraz nowych form prezentacji wyników badań w obliczu tzw. zwrotu ku sensoryczności. Staramy się stosować etnografię sensoryczną jako praktykę badawczą.
  • Antropologia jedzenia
    Podejmujemy antropologiczną refleksję nad pożywieniem i jego kulturowo-społecznymi konotacjami. Analizujemy i interpretujemy praktyki kulinarne nacechowane komunikacyjnie, zdradzające systemy wartości, wskazujące na społeczne stratyfikacje, mające symboliczny, religijny i rytualny charakter, ujawniające obszary tabu i awersje jedzeniowe.
    Realizujemy cykl popularno-naukowych spotkań „Palce lizać? Kulturowe przygody kulinariów”, którego celem jest ukazanie fenomenu „kuchni”, jako elementu wielu dyskursów: tożsamościowego, ludycznego, etycznego, estetycznego (http://palcelizac-spotkania.blogspot.com/).
  • Folklor współczesny
    Podejmujemy antropologiczne analizy przekazów współczesnego folkloru (miejskiego, środowiskowego, rodzinnego). Interesuje nas kultura folklorystycznego słowa mówionego i pisanego, przekazy funkcjonujące w sferze życia codziennego i potocznego, mocno powiązane z kontekstem współtworzącej je rzeczywistości społeczno-kulturowej. Badamy formy folkloru rozpowszechniane przez media, obecne w obiegu kultury popularnej, w tym zjawisko folkloru internetowego. Poddajemy także refleksji naukowej zdarzenia i działania z zakresu współczesnego folkloryzmu.
  • Antropologia rzeczy i etnografia zamieszkiwania
    Poddajemy refleksji antropologicznej współczesne praktyki zamieszkiwania i estetyzacji przestrzeni domowej, interesuje nas specyfika relacji człowiek – przedmiot oraz status i znaczenie przedmiotów w kontekście życia codziennego, jak i we współczesnej kulturze popularnej oraz designie.
  • Etnobotanika
    Zajmujemy się kontynuacjami i zmianami zachodzącymi w ziołolecznictwie grup migrantów (Polacy w Misiones Argentynie; Metysi paragwajscy w Misiones Argentynie), dzikimi roślinami jadalnymi, etnobotaniką miejską, a dokładnie znaczeniem miejskich ogrodów działkowych w Polsce, jak również badaniami archiwalnymi – niepublikowanymi materiałami zebranymi w pierwszych dekadach XX w, które dotyczą wykorzystania roślin wśród ludności wsi polskiej II RP.
    Prowadzimy badania terenowe wśród społeczności metyskich, głównie wśród Paragwajczyków zamieszkujących prowincję Misiones w Argentynie. Nasze badania skupiamy na medycynie komplementarnej oraz na wykorzystaniu dzikich roślin w diecie migrantów z Paragwaju.

 

Szczegółowe i pełne informacje o realizowanych tematach badawczych, autorskich badaniach i projektach naukowych (indywidualnych i zespołowych) oraz grantach znajdują się w zakładkach pracowników Zakładu.